Trzustka jest narządem gruczołowym, który jest bardzo ważny dla ludzkiego zdrowia. Odpowiada bowiem za wydzielanie hormonów i enzymów trawiennych. Niestety coraz bardziej powszechne stają się choroby trzustki. Niektóre z nich są spowodowane złymi nawykami żywieniowymi oraz niehigienicznym trybem życia. W celu wsparcia oraz regeneracji tego narządu zalecane jest stosowanie diety trzustkowej.


PROGRAM DIETY TRZUSTKOWEJ

Wszystkie choroby (w tym ostre zapalenie) i zaburzenia w funkcjonowaniu trzustki, wymagają stosowania dopasowanej do indywidualnych potrzeb diety, która będzie oparta na posiłkach lekkostrawnych. Dieta trzustkowa będzie miała bardzo duży wpływ na proces leczenia i regeneracji trzustki, bo odpowiedni sposób odżywiania sprawi, że będą one przebiegać znacznie szybciej. Oczywiście razem z przyjmowaniem odpowiednich leków. Szczególne obostrzenia w diecie lekkostrawnej obowiązują na początkowym etapie leczenia, a podstawą takiej diety jest ograniczenie tłuszczu i błonnika. Dieta trzustkowa dzieli się na trzy etapy:

1. Etap ten trwa około 30 dni, a wprowadza się go zaraz po wykryciu schorzenia. Najważniejsze jest tutaj bowiem ograniczenie aktywności trzustki i zmniejszenie wydzielanych przez nią enzymów. Często wiąże się to z całkowitą zmianą nawyków żywieniowych. Przez pierwsze 30 dni diety należy w regularnych odstępach czasu spożywać 4 lub 5 posiłków dziennie. Trzeba też ograniczyć wielkość spożywanych porcji. Etap ten jest bardzo restrykcyjny, ponieważ z jadłospisu należy wykluczyć:

  • Ciężkostrawne produkty pełnoziarniste (razowe pieczywo, gruboziarniste kasze);
  • Potrawy smażone i pieczone z dodatkiem tłuszczu;
  • Tłuste mięsa, ryby, zupy na mięsnych wywarach;
  • Sosy i inne dania z dodatkiem zasmażek;
  • Kostki rosołowe i ostre przyprawy;
  • Tłusty i półtłusty nabiał;
  • Słodycze, wyroby cukiernicze i produkty wysoko przetworzone;
  • Owoce;
  • Warzywa z dużą ilością błonnika oraz rośliny strączkowe o właściwościach wzdymających;
  • Kawę, czarną herbatę i napoje gazowane.

W pierwszym etapie diety trzustkowej spożywane warzywa należy obierać, usuwać z nich pestki i gotować (nie powinno się ich jeść na surowo). Przygotowywane potrawy powinny być wyłącznie: gotowane w wodzie i na parze, pieczone w folii, duszone bez dodatku tłuszczu. Zalecanymi produktami są: drobne kasze, ziemniaki, pieczywo pszenne, chudy biały twaróg, chude mleko (0,5% tł.), drób, chude mięsko cielęce i wołowe, gotowane warzywa (w postaci rozdrobnionej, miękkiej albo przetartej).

2. Drugi etap diety zaczyna się, kiedy wdrożone leczenie zaczyna przynosić efekty, dzięki czemu trzustka zaczyna nieco lepiej funkcjonować. Jest to związane z tym, że dieta trzustkowa może być nieco mniej restrykcyjna. Wprowadza się do niej niewielkie ilości zdrowych tłuszczów. Lekkostrawne dania mogą nadal obejmować ryż (najlepiej kleiki), chude mięso (najlepiej mielone), miksowane zupy, gotowane i przetarte warzywa. Można także zwiększyć ilość produktów mlecznych o zmniejszonej zawartości tłuszczu.

3. Kolejny etap diety trzustkowej zakłada stopniowe wprowadzanie kolejnych porcji zdrowych tłuszczów, a także świeżych warzyw i owoców (jednak najlepiej w postaci soków i przecierów). Kiedy zauważy się, że organizm reaguje właściwie na leczenie oraz stosowaną dietę, można tutaj zacząć wprowadzać normalne zasady zdrowego odżywiania. Ważne jest jednak, by robić to stopniowo, z umiarem i zachowaniem dbałości o ilość i jakość spożywanych produktów spożywczych.


JADŁOSPIS W PRZEWLEKŁYM ZAPALENIU TRZUSTKI

Pod uwagę trzeba wziąć to, że powyższe zasady diety, szczególnie dwa pierwsze etapy, dotyczą osób po ostrym zapaleniu trzustki (OZT). Podobnie, jednak z pewnymi różnicami sprawa wygląda przy diecie trzustkowej przy przewlekłym zapaleniu trzustki (PZT). Tutaj dieta trzustkowa nie musi być aż tak restrykcyjna, najważniejsze jest, by była ona niskotłuszczowa, a za to bogata w węglowodany oraz białko. Zalecane jest, by spożycie tłuszczu było ograniczone do około 50 gramów dziennie. Najlepiej więc wybierać: chude gatunki mięsa (cielęcina, drób) i wędlin, chude ryby, mleko odtłuszczone, jogurt naturalny (zamiast śmietany) oraz chudy twaróg. Wskazówką jest tutaj, by ograniczać nie tylko tłuszcze widoczne (używane do smażenia i smarowania), ale także niewidoczne (znajdujące się w produktach spożywczych). Ma to polegać na: usuwaniu tłuszczu otaczającego wędliny, wykrawaniu tłuszczu z mięsa, usuwaniu skóry z kurczaka, smarowaniu pieczywa niskotłuszczowymi margarynami roślinnymi, niestosowaniu zasmażek i śmietan do sosów. Do przygotowywania potraw najlepiej zaś używać niewielkich ilości oliwy z oliwek i oleju rzepakowego. Tłuszczu nie można bowiem wyeliminować z diety zupełnie, ponieważ upośledziłoby to wchłanianie rozpuszczalnych w nich witamin (A, D, E i K). Trzeba też pamiętać o dostarczaniu organizmowi węglowodanów, w postaci; pieczywa pszennego, drobnego makaronu, ziemniaków (najlepiej purée) czy też dżemów. Jak więc widać, dieta trzustkowa przepisy uwzględnia przede wszystkim rezygnację z produktów spożywczych bogatych w tłuszcz i błonnik pokarmowy. Kiedy jest ona dobrze dostosowana do indywidualnych potrzeb chorego, nie ma żadnych przeciwwskazań do jej stosowania – wręcz przeciwnie, jest ona zalecana.